ਕੇ.ਵੀ.ਕੇ. ਲੰਗੜੋਆ ਵੱਲੋਂ ਮਹੀਨਾ ਭਰ ਚੱਲੀ ‘ਖੇਤ ਬਚਾਓ ਅਭਿਆਨ’ ਮੁਹਿੰਮ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸਮਾਪਤ-
ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ, ਸੈਲਫ਼ ਹੈਲਪ ਗਰੁੱਪਾਂ ਅਤੇ ਐਫ.ਪੀ.ਓਜ਼ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਸਮਰੱਥ
ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ 30 ਜੂਨ (ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ) ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ ਲੰਗੜੋਆ ਵੱਲੋਂ ਉਲੀਕੀ ਗਈ ਮਹੀਨਾ ਭਰ ਚੱਲੀ “ਖੇਤ ਬਚਾਓ ਅਭਿਆਨ” ਮੁਹਿੰਮ ਅੱਜ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਅਭਿਆਨ ਤੇ ਮੁਹਿੰਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ/ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਵੱਲ ਮੋੜਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੀ.ਏ.ਯੂ. ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀ ਯੋਗ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ 1 ਜੂਨ ਤੋਂ 30 ਜੂਨ 2026 ਤੱਕ ਚੱਲੇ ਇਸ ਅਭਿਆਨ ਦੌਰਾਨ ਰਸਾਇਣਕ ਮੁਕਤ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਪੱਖੀ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਨੂੰ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਡਾਕਟਰ ਪ੍ਰਦੀਪ ਕੁਮਾਰ, ਐਸੋਸੀਏਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ) ਨੇ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕਿਸਾਨੀ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਹੋਂਦ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਸਾਡਾ ਪੂਰਾ ਮਸ਼ੀਨਾ ਮਿਸ਼ਨ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਹਾਰਕ ਅਤੇ ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਬਦਲ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾ ਕੇ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੇ ਬੁਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ।”ਇਸ ਮੌਕੇ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਡਾ. ਲੇਖ ਰਾਜ, ਮੁੱਖ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਫ਼ਸਰ, ਐਸ.ਬੀ.ਐਸ. ਨਗਰ ਨੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਚੇਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਜੇ ਮਹੇਸ਼ੀ, ਏ.ਡੀ.ਓ. (ਇਨਫੋਰਸਮੈਂਟ) ਨੇ ਹਾਜ਼ਰੀਨ ਨੂੰ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰਸਾਇਣਕ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਕੀਮਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।ਅਭਿਆਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਸਿਮਰਨ ਸੇਠੀ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਨਾਬਾਰਡ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਰਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੈਲਫ਼ ਹੈਲਪ ਗਰੁੱਪਾਂ ਅਤੇ ਫਾਰਮਰ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਕੀਮਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਦਮੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾਬਾਰਡ ਦੀ ‘ਰੂਰਲ ਮਾਰਟ’ ਵਰਗੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ “ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਬੀਬੀਆਂ ਤੋਂ ਬਿਜ਼ਨਸ ਦਿਵਸ” ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰ ਸਕਣ।ਸਮਾਪਤੀ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਊ ਖੇਤੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਚਲਾ ਰਹੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜ਼ਮੀਨੀ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ। ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਲੰਗੇਰੀ (ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਕਿਸਾਨ) ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਨੁਕਤੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਪੱਖੀ ਜੈਵਿਕ-ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਵੀ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦਾ ਭਰਪੂਰ ਝਾੜ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਭਜੋਤ ਸਿੰਘ ਬਲਾਚੌਰ ਨੇ ਖੇਤਰੀ ਫਾਰਮਰ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸਮੂਹਿਕ ਖਰੀਦ-ਵੇਚ ਅਤੇ ਸਾਂਝੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਰਸਾਇਣਕ ਖੇਤੀ ਛੱਡ ਰਹੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਲਵਿੰਦਰ ਕੌਰ (ਪ੍ਰਧਾਨ, ਜੋਤ ਸੈਲਫ਼ ਹੈਲਪ ਗਰੁੱਪ ਅਤੇ ਨੁਮਾਇੰਦਾ, ਸੁਮਨ ਪੀ. ਐਸ. ਆਰ. ਐਲ.ਐਮ. ਕਿਸ਼ਨਪੁਰਾ) ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਪੇਂਡੂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਾਮਬੰਦ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕਾਊ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋ-ਇੰਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਲਈ ਨਾਬਾਰਡ ਸਕੀਮਾਂ ਦਾ ਲਾਹਾ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।ਡਾ. ਜਸਵਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ, ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (ਐਗਰੋਨੋਮੀ) ਨੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਕ ਮਾਦਾ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੇ.ਵੀ.ਕੇ. ਲੰਗੜੋਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫਾਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸਣ ਵਰਗੀਆਂ ਉੱਤਮ ਹਰੀ ਖਾਦ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਬੀਜ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਖੇਤੀ ਖਰਚੇ ਘਟਾਏ ਜਾ ਸਕਣ। ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ, ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (ਹੋਮ ਸਾਇੰਸ) ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧਾਂ ‘ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਭੋਜਨ ਲੜੀ ਰਾਹੀਂ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦਾ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣਾ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਭੋਜਨ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਪੁਰਜ਼ੋਰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।ਪਿੰਡ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਹੁੰਚ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਇਹ ਅਭਿਆਨ ਪੂਰੇ ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਫੀਲਡ ਸ਼ਡਿਊਲ ਤਹਿਤ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਸਿੱਧੇ ਫੀਲਡ ਦੌਰਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੇ.ਵੀ.ਕੇ. ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੇਂਡੂ ਨੈਟਵਰਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ 6 ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ:,ਸਥਾਨਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਇਨਪੁਟ ਡੀਲਰ (ਖਾਦ/ਬੀਜ ਵਿਕਰੇਤਾ) ਅਤੇ ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਭਾਵਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰਪੰਚ ਸੰਮੇਲਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਤੇ ਸਾਬਕਾ ਸਰਪੰਚ, ਪੰਚ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੇਂਡੂ ਆਗੂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਖੇਤੀ ਖੋਜੀ ਕਸਟਮ ਹਾਇਰਿੰਗ ਸੈਂਟਰ,ਸੈਲਫ਼ ਹੈਲਪ ਗਰੁੱਪ ਅਤੇ ਐਫ.ਪੀ.ਓਜ਼। ‘ਖੇਤ ਬਚਾਓ ਅਭਿਆਨ’ ਦੀ ਇਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਮਾਪਤੀ ਰਵਾਇਤੀ ਅਤੇ ਵੱਧ ਰਸਾਇਣਾਂ ਵਾਲੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲਚਕਦਾਰ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੀ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਕੇ.ਵੀ.ਕੇ. ਲੰਗੜੋਆ ਦੀ ਅਣਥੱਕ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕੋ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 6,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਅਭਿਆਨ ਨੇ ਕੇਵਲ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਫੈਲਾਈ, ਸਗੋਂ ਪਿੰਡ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਨੀਂਹ ਰੱਖੇਗੀ।
